Số Tết Mậu Ngọ 1918 của Nam Phong Tạp chí cách đây 9 con giáp

Ngày đăng: 13/02/2026 - Gánh xiếc chữ DNNP, THKT Blog - Tagged:

A Phủ vừa ngẩn ngơ phê sảng khoái khi có cơ hội được lần giở trên Internet những trang photocopy của Nam Phong Tạp chí số Tết Mậu Ngọ 1918, nghĩa là cách đây 108 năm, tròn 9 con giáp. Số Tết xuất bản chỉ mấy tháng sau khi tạp chí tiếng Việt này ra mắt cũng là số Tết duy nhất của Nam Phong Tạp chí trong suốt 17 năm tồn tại. Đặc biệt, đây là số Tết đầu tiên của làng báo Quốc ngữ, giúp học giả Phạm Quỳnh sau này được (có người) phong là “ông tổ của báo Xuân Việt Nam”. Trong những ngày cuối cùng của năm Ất Tỵ 2025 chờ sang năm mới Bính Ngọ 2026, A Phủ lần giở lại những trang báo xưa để coi cách đồng nghiệp xưa làm báo, từ cách trình bày cho tới ngôn từ.

Ra mắt vào ngày 1-7-1917, Nam Phong tạp chí (Ngọn gió Nam) là dạng nguyệt san do L. Marty, một người Pháp rất thông thạo tiếng Việt, sáng lập với chủ bút chính là học giả Phạm Quỳnh (phụ trách phần quốc ngữ) và ông Nguyễn Bá Trác là chủ bút phần chữ Nho. Nam Phong Tạp chí phát hành đến tháng 12-1934 thì đình bản, tất cả được 17 năm với 210 số báo.

Số Tết Mậu Ngọ 1918 của Nam Phong Tạp chí có cách thể hiện đúng như một giai phẩm Xuân ngày nay, với lối trình bày khác biệt, không đánh số thứ tự theo thường lệ, bìa mầu vàng cam nhạt, với hình bìa là hai ông già, một sáng và một mờ, tay cầm cành đào tượng trưng cho hai vị Hành khiển phán quan Mậu Ngọ (cầm nhánh đào tươi) và Đinh Tỵ (cầm nhánh đào không có bông) bàn giao ấn tín cho nhau. Đặc điểm Nam Phong Tạp chí số Tết Mậu Ngọ 1918 là tất cả các bài viết đều nằm trong khung hoa, có nhiều tranh minh họa và không có quảng cáo.

Trong bài viết của mình, Chủ bút Phạm Quỳnh đã nêu lý do làm số Tết của Nam Phong Tạp chí: “Cả năm có ngày Tết là vui… Bản báo muốn cho khúc đàn riêng của mình không đến nỗi sai nhịp với khúc cảm chung của xã hội trong buổi đầu năm xuân mới, giời ấm khí hòa, cảnh vật tươi cười, lòng người hớn hở, lại muốn không trái cái chủ nghĩa lúc bình thường, bèn định in riêng ra tập ngày Tết này, ngoài những số báo thường, trước là để cùng quốc dân góp một phần vào cuộc vui chung, sau là để tặng các bạn đọc báo đã có bụng tin yêu gửi mua từ đầu đến nay một cái quà hợp với cảnh năm mới…”.

Số Tết Mậu Ngọ 1918 của Nam Phong Tạp chí có 126 trang, bao gồm phần đầu bằng chữ Quốc ngữ và phần sau bằng chữ Nho.

Theo Tủ sách Tuổi Hoa Tết Bính Ngọ 2026, số Tết Mậu Ngọ 1918 của Nam Phong Tạp chí đã được số hóa bởi Viện Việt Học (Institute of Vietnamese Studies, CA. 92683-USA) với sự hợp tác của gia đình học giả Phạm Quỳnh.

Bạn có thể download bản photocopy của Số Tết Mậu Ngọ 1918 của Nam Phong Tạp chí tại đây.

A.P.